Column

Zachte heelmeesters maken stinkende wonden

Ons land heeft de aloude wijsheid zachte heelmeesters maken stinkende wonden in 2011 herontdekt. Tijdens de crisis van 2008 probeerden we de kool en de geit te sparen bij de redding van Dexia. Maar de geit werd ziek, de kool rotte weg en in 2011 stortte het boeltje finaal in elkaar. Belfius is ondertussen gelukkig op het droge, maar de bad bank Dexia wordt elk jaar een beetje dieper in het stinkende moeras gezogen en het Arco-dossier werd een pijnlijk etterende zweer waarmee CD&V maar blijft worstelen.

We proberen allemaal wel eens problemen op te lossen door te doen alsof ze niet bestaan, maar als het fout gaat, zijn de gevolgen niet te overzien. Nu is ook Deutsche Bank eindelijk tot het inzicht gekomen dat de wonde grondig gedesinfecteerd moet worden.

De bank raakte betrokken bij een onwaarschijnlijk aantal onfrisse verhalen en dito megaboetes. De Duitse bankreus ontweek massaal de sancties tegen Iran, Syrië, Libië en Soedan tussen 1999 en 2006. Tussen 2003 en 2007 werd de Libor – de belangrijkste interestvoet ter wereld – gemanipuleerd. Misleide investeerders kregen toxische producten aangesmeerd van 2005 tot 2007.

Niets was Deutsche Bank te smerig, geen enkel zaakje rook te vies, pecunia non olet was het devies. Tientallen miljarden Russisch geld van verdachte oorsprong werd witgewassen via Moldavië, Letland en het Verenigd Koninkrijk van 2010 tot 2014. En nog recenter hielp Deutsche Bank via het Estse filiaal van Danske Bank honderden miljarden witwassen. Vermoedelijk kon ook de familie Trump miljarden geld witten met hulp van de Duitsers.

Daarnaast ligt de bank ook al een hele tijd financieel en operationeel in de ziekenboeg. Na de crisis van 2008 werd al eens een onwaarschijnlijke 128 miljard euro in een bad bank gestopt. Daar kwam onlangs nog eens het plan bij om bijkomend 50 miljard uit de balans te halen en in de bad bank te stoppen. De bedragen zijn om van te duizelen. De bank maakt ondertussen al jaren nauwelijks winst of ronduit verlies en komt voortdurend in de problemen met haar gebrekkige kapitaalbuffer.Gelukkig is de fusie tussen Deutsche Bank en Commerzbank afgesprongen. Een grote, beschimmelde appel begint niet te blinken naast een gezond appeltje.Deel opTwitter

Het IMF waarschuwde in 2016 dat geen enkele bank een grotere bedreiging vormt voor de systemische stabiliteit dan Deutsche Bank. En de Amerikaanse toezichthouder oordeelde in 2018 na een stresstest dat de Amerikaanse tak van de bank niet goed bestand is tegen zware schokken, onder meer omwille van de gebrekkige IT-systemen, het zwakke management en de ondermaatse risicobeheersing.

Enkele takken van Deutsche Bank waanden zich jarenlang de koning Midas van de financiële wereld. Alles wat ze aanraakten leek onmiddellijk in goud te veranderen. Dat leidde tot een cultuur van haantjesgedrag, ziekelijk winstbejag en huizenhoge arrogantie. Die takken hadden al jaren geleden grondig aangepakt moeten worden om besmetting van de rest van de bank te vermijden.

Nu helpt allicht alleen nog een amputatie. Weg met de investeringsbank. Weg met een aantal internationale afdelingen met vuile handen. Weg met de grootse wereldwijde plannen. Deutsche Bank wordt een grote universele Europese bank, met een aantal specialiteiten.

Daarnaast is ook de operationele kant van de bank aan een grondige opknapbeurt toe. De ontnuchterende waarheid is dat de bank zonder de inkomsten van haar groezelige praktijken aan de illegale zelfkant van het financiële verkeer nauwelijks winstgevend is. Net daarom werden die lucratieve wanpraktijken zo lang gedoogd.De Europese banksector kan eindelijk de hoognodige ethische catharsis ondergaan, nu ook de dominante speler tot inzicht komt.

Gelukkig liep het plan om te fuseren met Commerzbank op de klippen. Het was nooit duidelijk wat daar de bedoeling van was, behalve het onvermijdelijke nog wat langer uitstellen om zo de pijnlijke waarheid niet onder ogen te hoeven zien. Bij mijn weten is een grote beschimmelde appel nog nooit weer beginnen te blinken door hem naast een klein gezond appeltje in de fruitschaal te leggen.

Het idee van een fusie was een wanhoopspoging die naar Japans voorbeeld tot mislukken was gedoemd. Alleen een snelle operationele en strategische herstructurering zonder nostalgie of misplaatste trots kan soelaas brengen. Het is tijd dat Duitsland dat onder ogen ziet.

Misschien heeft dit verhaal ook twee gouden randjes. De Europese banksector kan eindelijk de hoognodige ethische catharsis ondergaan, nu ook de dominante speler tot inzicht komt. En we kunnen eindelijk vooruitgang maken met een gedegen Europese depositoverzekering, want Duitsland blokkeert die al jaren. In hoge nood waarderen we verzekeringen het meest.

Verder lezen en kijken

Bronnen en externe publicaties