Volgens de Gentse econoom Koen Schoors werken de maatregelen van de Amerikaanse president Donald Trump tijdens zijn wittebroodsweken averechts, en is er geen beterschap in zicht.
Het moest de handel tussen landen rond de Stille Oceaan stimuleren op basis van duidelijke regels en zo een tegengewicht bieden voor de groeiende regionale invloed van het troebele handelsmodel van China, dat als een van de weinige handelsnaties rond de Stille Oceaan niet aan de TPP-onderhandelingen deelnam.
Hoewel Trump het Chinese handelsmodel als een bedreiging beschouwt, heeft hij door Amerika terug te trekken uit TPP de regionale machtspositie van China versterkt.
Trump kapittelde het Amerikaanse veiligheidsbeleid tijdens de verkiezingen als een totale ramp en beloofde zijn kiezers om ‘terroristen’ en ‘slechteriken’ buiten te houden door aan de Mexicaanse grens een muur te bouwen en door burgers uit bepaalde landen – niet toevallig moslimlanden – de toegang tot de VS te ontzeggen.
Het laatste deel van zijn verkiezingsbelofte kwam Trump na door eind januari zonder noemenswaardige voorbereiding de moslimban te tekenen. Het werd een logistieke ramp, met chaos en frustratie tot gevolg. Zelfs werknemers met een green card konden na een buitenlandse vakantie of dienstreis plots de VS niet meer binnen.
Die episode illustreert dat Trump zonder al te veel voorbereiding of analyse aanstuurt op erg drastische veranderingen, maar ook dat het veerkrachtige Amerikaanse systeem van ‘checks en balances’ niet onder de eerste druk verkruimelt.
De bouw van de muur is verder weg dan ooit, tenzij de Mexicanen de muur zelf zullen bouwen en betalen, zoals Trump altijd heeft beweerd.
Ook de muur met Mexico schiet niet op. Het lijkt erop dat Trump dit jaar tegen de door het Congres opgelegde schuldlimiet aan loopt omdat een aantal Republikeinse hardliners aanstuurt op bezuinigen. Trump heeft de steun van de Democraten nodig om de schuldlimiet te verhogen en een shutdown van zijn overheid te vermijden.Het lijkt onwaarschijnlijk dat de Democraten – die zo in een sterke positie zitten – de financiering voor de muur zullen goedkeuren. Bovendien hebben veel bouwbedrijven al aangegeven dat ze niet willen meewerken. De bouw van de muur is verder weg dan ooit, tenzij de Mexicanen de muur zelf zullen bouwen en betalen, zoals Trump altijd heeft beweerd.
Het nakomen van de verkiezingsbelofte om Obamacare te vervangen door een nieuw Republikeins plan voor gezondheidsverzekering moest de Grand Old Party verzoenen met haar balsturige president. Maar Trump en de Republikeinse leider Ryan slaagden er ondanks een indrukwekkende reeks koehandeltjes en persoonlijke dreigementen aan het adres van Republikeinse Congresleden niet in genoeg stemmen te verzamelen.Obamacare gaat, ondanks de Republikeinse meerderheid in het Congres, gewoon door.
Trump kan dus niet langer op de Republikeinse meerderheid rekenen. Hij dreigt daarom een lame duck te worden, die alleen dingen kan afschaffen die nog niet echt waren ingevoerd. Een voorbeeld is het Clean Power Plan van Obama, dat nog niet volledig van kracht was. Door de afschaffing kunnen nieuwe steenkoolmijnen worden geopend op federale grond en wordt de leeftijd van economisch en energetisch inefficiënte steenkoolcentrales verlengd.Gelukkig zullen heel wat Amerikaanse staten gewoon doorgaan met de vergroening van hun energie en Trump volstrekt negeren.